EKONOMİSİ
TARIM VE HAYVANCILIK
İlimizde tarım verilerinin kullanılması ve
ziraat tekniğinin uygulanmasında geçmiş
dönemlere oranla önemli gelişmeler
kaydedilmiştir. Öte yandan ilin doğal yapısı,
Yeşilırmak'ın suladığı verimli ovalar ve rakım
değişiklikleri ve iklimin çok çeşitli ürünler
yetiştirmeye elverişli oluşu il ekonomisinde
tarım sektörünün hakim olmasına neden olmuştur.
Yeni teknolojilerin kullanılması, yeni yapılan
göletlerle sulama imkanlarının artması tarımda;
gübreleme, ilaçlama ve zararlı bitkilerle
mücadele etme zorunluluğu da getirmiş ve
dolayısıyla verimin artması sağlanmıştır.
İl topraklarının 346.295 hektarlık bölümünde
kültür bitkileri üretilirken 324.724 hektarlık
bölümü ise ormanlarla kaplıdır. Ürünlerin
başlıcaları buğday, arpa, mısır, baklagiller,
tütün, şekerpancarı ve ayçiçeğidir.
Tokat'ta hayvancılık bitkisel üretimden hemen
sonra gelir. Bölge zengin denilebilecek kadar
hayvan varlığına sahip olup, süt hayvancılığını
geliştirmek amacı ile her türlü ıslah
çalışmaları yapılmaktadır. Montofon ırkının
yanında Holstein ırkı ile Kelkit vadisinde
önemli miktarda Newjersy melezi
yetiştirilmektedir. Koyunculukta "Karagül"
koyunlarının yetiştirilmesi için üreticiler
teşvik edilmektedir.
İlde genel olarak çok çeşitli arı florası
mevcuttur. Merkez ilçe Reşadiye ve Zile'de fenni
sistemle arıcılık oldukça ilerlemiştir. Tokat
Tarım İl Müdürlüğünün bu alandaki çalışmaları
devam etmekte olup 1997 yılında Tokat
Valiliğince geliştirilen arıcılık projesi ile
talepte bulunan çiftçilere arı temin
edilmektedir. Bölge ipek böcekçiliğine de
elverişli iklim ve bitki örtüsüne sahiptir.
Eskiden ilimizde başlı başına bir endüstri kolu
olan dericilik sektörü gerek canlı hayvanların
il dışı sevkıyatının yapılması gerekse deri
işlemesindeki tekniğin yetersizliğinden dolayı
gerilemektedir. Dolayısıyla dericiliğe bağlı el
sanatları da olumsuz yönde etkilenmektedir.
ENDÜSTRİ
Son yıllarda ilimiz sanayiinde büyük
gelişmeler kaydedilmiş, geniş çapta istihdam
alanları oluşturulmuştur. Bu gelişme özellikle
tekstil sanayiinde kendini göstermiş ilimiz ve
ilçelerinde bir çok tekstil fabrikası
kurulmuştur. İlimiz tekstil konusunda Türkiye ve
Dünya pazarlarına açılmış, bu pazarlar da söz
sahibi konuma gelmiştir. Önümüzdeki yıllarda
Tokat denilince tekstil şehri akla gelebilecek
şekilde hummalı bir tekstil fabrikaları açma
yarışı sürdürülmektedir. Bunun yanında meyve
suyu ve gıda san. ürünleri de yurtiçi ve
yurtdışı pazarlarında rekabet edebilecek düzeye
gelmiştir. Ayrıca sigara fabrikası, şeker
fabrikası, yaprak tütün bakımevi gibi resmi
kuruluşlar ile özellikle Erbaa ilçesinde yapı
malzemeleri olan tuğla, kiremit, biriket imalatı
yönünde sanayi karakteri taşıyan kuruluşlar
vardır. Son yıllarda özel sektörün halka açık
A.Ş. kurmaları sonucu başta gıda sanayii olmak
üzere bazı konularda fabrikasyona gidilmiştir.
İlimiz de merkezde dahil olmak üzere 5 adet
ticaret ve sanayii odası mevcuttur.
İlimiz ihtiyacını karşıladığı gibi komşu illere
ve yurdumuzun değişik bölgelerine imal ettiği
malları gönderen küçük sanayi işletmeleri
mevcuttur. Bu mallar arasında;ağır sanayii
presleri, elektrik matkapları, harman
makineleri, çeşitli traktör vagonları,
termosifonlar, kamyon karasörleri ve ahşap
sanayii mamülleri bulunmaktadır. Bunlardan başka
Tokat ilinde süt ve yem sanayii toprak tuğla
sanayii, kireç sanayii, plastik ve lastik
sanayii dallarında pek çok fabrika faaliyet
göstermektedir.
Ayrıca Türk Hava Yolları tarifeli uçak
seyahatlerine açılan Tokat Havaalanı da ekonomi,
eğitim, yatırım ve endüstri hamlesini büyük
ölçüde etkilemiştir.
TİCARET
Uzun yıllar Tokat üzerinden sağlanan ulaşım bir
takım altyapı sorunlarını da beraberinde
getirmiştir. Özellikle doğu batı yönünde
seferlerini sürdüren büyük ticaret kervanlarının
konaklama ve diğer ihtiyaçlarını karşılamak
amacıyla yıl boyunca birbirine uzaklığı 40-50
km. olan hanlar, kervansaraylar inşa edilmiştir.
Selçuklular döneminde başlatılan bu çalışmalar
Osmanlıların gerileme dönemine kadar
sürdürülmüştür. Bu dönemde Tokat ekonomi ve
ticaret alanında çok gelişmiştir.
Fransız seyyah Tournefort seyahatnamesinde büyük
bir yangının şehri nasıl tahrip ettiğini ve
ticarethanelerin bu yangından ne kadar büyük bir
zarar gördüğünü belirttikten sonra, ipek ve
bakır imalatının önemli bir yer tuttuğunu, sarı
maroken deri imalatının faal olduğunu
kaydetmiştir. Yazar ayrıca Tokat'ı Küçük Asya
Kıtasının ticaret merkezi saymak gerektiğini de
ifade etmiştir. Tokat'ın ticaret merkezi olma
özelliği XVII. yüzyıldan itibaren bir liman
şehri olan Samsun'a kaymaya başlamıştır. 1710
yılında Tokat'ta kurulmuş olan "Karagümrüğü"nün
de 1846' da kaldırılmasıyla Tokat ticaret
bakımından gerilemeye başlamıştır.
İlin ticari potansiyelini genellikle tarım
ürünleri oluşturmaktadır. Bu nedenle ticaret
hayatı özellikle ürün alım zamanı olan sonbahar
aylarında daha hareketlidir.
1163 sayılı kooperatifler kanununa göre kurulmuş
kooperatifler arasında; 5 adet Tarım Satış
Kooperatifi, 11 adet Esnaf ve Sanatkarlar
Kefalet Kooperatifi, 32 adet Motorlu Taşıyıcılar
Kooperatifi, 42 adet Tüketim Kooperatifi,
Balıkçılık ve Su Ürünleri Kooperatifleri, 49
adet Köy Kalkınma Kooperatifi, 272 adet Yapı
Kooperatifi, 10 adet Küçük Sanayi Sitesi Yapı
Kooperatifi bulunmaktadır.
SOSYAL DURUM
Tokat ili tarihinde kayıtlı birçok muhasara,
istila, 1930-1943 yıllarındaki depremler, su
baskını ve yangınlarla tamamen tahrip olmasına
rağmen eski eserlerin muhafazasına özen
gösterildiğine ve şehrin yeniden imar edildiğine
dair birçok kayıtlar mevcuttur.
İlimizde genel olarak mevcut konutlar ahşap
karkes olarak inşa edilmiştir. Tarih boyunca
geçirdiği büyük depremlere ahşap binaların
mukavemet göstermesi bu alışkanlığı bilerek
yapma şekliyle günümüze kadar gelmesine sebep
olmuştur.
Son yıllarda da kargir ve betonarme karkes
binalar daha çok köy ve kasabalarda yapılmaya
başlanmıştır. Şehirsel yerleşimler üzerinde
önemli rol oynayan faktörlerden birisi de mevcut
ovalardır. Yerleşim birimleri daha çok bu
bölgelerde yoğunlaşmaktadır. Arazinin düz ve
geniş olması ve kırsal kesimlerden şehre büyük
oranda göçlerin olması bu ovaları yerleşim
merkezi konumuna sokmuştur.
Tokat merkez ve ilçelerinde altyapı sorunları
büyük ölçüde çözüme kavuşturulmuştur. Bunun
yanında başta merkez ilçe olmak üzere diğer
ilçe, kasaba ve köylerin tamamı yol, elektrik,
su ve telefon hizmetlerine kavuşmuştur.
Özellikle son yıllarda yapılan çok katlı
betonarme binalar şehre alışılmışın dışında bir
görünüm kazandırmaktadır. Şehrimizde sosyal
hayat oldukça canlıdır. Gümenek, Gıj Gıj, Çamiçi
yaylası, Ayvaz parkı, Topçam, Gürvelik yaylası,
Gökçeyol göleti, Almus Belediye parkı, Alabalık
tesisleri, Orman içi dinlenme tesisleri, Zile
Şeyh Ahmet piknik alanı,Zinav gölü, Batman taş,
Dumanlı ve Alan yaylaları, Ocaklı şelalesi,
Ballıca mağarası ve Mesire alanı v.b. rekreasyon
alanları bölge insanının iç içe gönül gönüle
dostluk bağları ile kaynaşarak, doğa ile bir
olarak dinlenip, boş zamanlarını değerlendirdiği
eşi bulunmaz mekanlardır.
www.tokatsitesi.com